Cách Tôi Học Tiếng Anh: Từ Số 0 Đến Guide Bản Địa Sapa

Từ chàng trai bản dọn phòng khách sạn đến hướng dẫn viên bản địa tự tin. Hành trình vượt ngưỡng với lịch trình "thép" và khát khao đổi đời mãnh liệt bằng tiếng Anh.

Tiếng gọi từ thung lũng và quyết định rời bản làng

Pao decided to leave his parents' village and their simple house and move to Sapa.
Lý A Páo Bắt đầu rời khỏi bố mẹ cùng với ngôi nhà đơn sơ đã nuôi lớn tôi

Năm 2016, tôi đứng trước ngưỡng cửa lớn nhất của cuộc đời mình. Khi đó, tôi chỉ là một chàng trai người Mông bình thường ở bản làng xa xôi, nhìn lên những dãy núi mờ sương và tự hỏi: “Liệu cuộc đời mình sẽ mãi gắn bó với ruộng nương, hay còn một cánh cửa nào khác?”. Tôi quyết định rời bản, rời xa vòng tay bảo bọc của bố mẹ để lên thị trấn Sapa. Trong túi không có nhiều tiền, trong đầu cũng chẳng có nhiều kiến thức, thứ duy nhất tôi mang theo là khát khao đổi đời mãnh liệt.

Sapa năm đó đón tôi bằng sự nhộn nhịp của khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới. Tôi đứng giữa dòng người, nghe những ngôn ngữ lạ lẫm mà mình không hiểu một từ nào. Công việc đầu tiên tôi tìm được là nhân viên dọn phòng tại một khách sạn.

Công việc dọn dẹp không hề đơn giản như tôi tưởng. Suốt 6 tháng trời, công việc của tôi chỉ quẩn quanh với ga giường, bụi bẩn và những căn phòng trống. Mỗi ngày, khi nhìn thấy những người khách nước ngoài vui vẻ trò chuyện với nhau, tôi chỉ có thể mỉm cười lặng lẽ hoặc cúi đầu bước đi vì sợ họ hỏi gì đó mà mình không biết trả lời.

Một ngày nọ, khi đang đứng giữa hành lang khách sạn, tôi đột ngột dừng lại và nhận ra một sự thật nghiệt ngã: Nếu tôi cứ tiếp tục dọn phòng như thế này trong 5 năm hay 10 năm nữa, cuộc sống của tôi vẫn sẽ dậm chân tại chỗ. Tôi sẽ mãi là một người lao động chân tay, thu nhập bấp bênh và không có tương lai rõ ràng. Tôi nhận ra rằng, ở mảnh đất du lịch này, tiếng Anh không chỉ là một ngôn ngữ, nó là chiếc chìa khóa vạn năng. Muốn công việc nhẹ nhàng hơn, muốn được thăng tiến, muốn được giao tiếp với thế giới ngoài kia, tôi bắt buộc phải biết tiếng Anh.

Cuộc chiến với những cơn buồn ngủ và khao khát học tập

Quyết tâm học bằng được tiếng Anh, tôi bắt đầu một kế hoạch mà nhiều người cho là điên rồ. Tôi chủ động xin quản lý cho mình chuyển sang làm ca đêm hoàn toàn, bắt đầu từ 10 giờ tối và kết thúc lúc 6 giờ sáng hôm sau. Mục đích duy nhất của tôi là để dành trọn vẹn thời gian ban ngày cho việc đi học.

Những ngày tháng đó là một cuộc thử thách thực sự về thể xác lẫn tinh thần. Cứ 6 giờ sáng tan ca, trong khi mọi người bắt đầu đi ngủ sau một đêm làm việc, thì tôi lại vội vàng rửa mặt cho tỉnh táo để đến lớp. Tôi học ở bất cứ đâu có thể: những lớp trả phí mà tôi phải dành dụm từng đồng lương ít ỏi để đóng, những lớp miễn phí của các tổ chức từ thiện, thậm chí là lặn lội vào các lớp ở bản làng quanh Sapa hay tự mày mò học online mỗi khi có mạng.

Bao nhiêu tiền kiếm được từ công việc dọn dẹp mệt nhọc, tôi đều đổ hết vào việc mua tài liệu và đóng học phí. Tôi không mua sắm cho bản thân, không ăn những bữa ăn xa xỉ. Mục tiêu duy nhất của tôi lúc đó là nghe được người nước ngoài nói gì.

Tuy nhiên, đời không như là mơ. Suốt cả năm 2016, dù tôi đã nỗ lực đến kiệt sức, tiếng Anh của tôi vẫn không khá lên được bao nhiêu. Tôi rơi vào trạng thái bế tắc. Có những đêm đi làm ca đêm, tôi vừa cầm cây chổi vừa rơi nước mắt vì thấy mình học mãi mà không nhớ, nói mãi mà không ai hiểu. Nhưng trong thâm tâm, tôi chưa bao giờ có ý định quay lại với cuộc đời cũ.

Bước ngoặt Sapa O’Chau và niềm tin đặt cọc bằng cả gia sản

A Pao' class in Sapa, O Chau that year
Lớp học của A Páo tại Sapa O Chau Năm ấy

Đầu năm 2017, giữa lúc tôi đang tuyệt vọng nhất, một tia sáng đã xuất hiện. Tôi nghe mọi người kháo nhau về Sapa O’Chau – một chương trình giáo dục đặc biệt dành cho người bản địa với các giáo viên tình nguyện là người bản ngữ từ nước ngoài. Tôi biết đây chính là “cơ hội vàng” mà tôi hằng tìm kiếm. Những anh chị từng học ở đây ra đều trở thành những người nói tiếng Anh cực giỏi, họ làm hướng dẫn viên, làm lễ tân ở các khách sạn lớn và có cuộc sống rất ổn định.

Tôi tìm đến Sapa O’Chau với niềm hy vọng cuối cùng. Nhưng điều kiện để tham gia lớp học này khiến tôi sững sờ: Tôi phải cam kết theo học ít nhất 1 năm và phải đặt cọc số tiền 30 triệu đồng.

Bạn hãy tưởng tượng, với một nhân viên dọn phòng như tôi lúc đó, 30 triệu đồng là một con số khổng lồ, là mồ hôi nước mắt của nhiều năm làm việc. Nhưng tôi hiểu ý nghĩa sâu xa của số tiền này: Đó không phải là học phí, mà là “bản cam kết” bằng tài sản. Nó buộc tôi phải học đàng hoàng, phải kiên định và không được phép bỏ cuộc giữa chừng dù có khó khăn đến đâu.

Tôi về bàn với vợ. Đó là một quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chúng tôi. Hai vợ chồng vét sạch tất cả những gì tích cóp được, cộng lại cũng chỉ có 25 triệu đồng. Đó là toàn bộ gia sản, là số tiền để lo cho tương lai của gia đình. Nhưng vợ tôi đã nhìn vào mắt tôi và đồng ý. May mắn thay, ban tổ chức Sapa O’Chau đã thấu hiểu sự chân thành của tôi và tạo điều kiện để tôi tham gia chương trình.

Từ giây phút đóng số tiền đó xuống, tôi biết mình không còn đường lui. Tôi chỉ có một lựa chọn duy nhất: Tiến về phía trước.

Lịch trình “thép” và sự hồi sinh của một ý chí

Khi đã bước chân vào Sapa O’Chau, tôi bắt đầu sống những ngày tháng mà đến tận bây giờ tôi vẫn không hiểu sao mình có thể vượt qua được. Lịch trình của tôi lúc đó như sau:

  • 8h sáng – 4h chiều: Tôi có mặt tại lớp học ở Sapa O’Chau, tập trung cao độ để nghe và nói chuyện với các giáo viên nước ngoài.
  • 7h tối – 9h tối: Sau khi tranh thủ ăn vội bát cơm, tôi lại lặn lội đi học thêm một lớp tiếng Anh miễn phí khác ở bản Cát Cát để củng cố kiến thức.
  • 10h đêm – 6h sáng: Tôi bắt đầu ca làm việc tại khách sạn. Suốt đêm, tôi vừa làm việc vừa nhẩm lại những từ vựng đã học trong ngày.

Ngày nào cũng vậy, bất kể nắng mưa, bất kể cái lạnh cắt da cắt thịt của mùa đông Sapa. Tôi không nghỉ một ngày nào. Có những lúc đứng dọn phòng lúc 3 giờ sáng, hai mắt tôi dính chặt lại vì thiếu ngủ, nhưng chỉ cần nghĩ đến số tiền 25 triệu đồng đặt cọc và tương lai của vợ con, tôi lại bừng tỉnh.

Sự nỗ lực không bao giờ phản bội con người. Chỉ sau 3 tháng miệt mài trong “lò luyện” này, một điều kỳ diệu đã xảy ra: Tôi bắt đầu nghe được giáo viên nói gì và có thể phản xạ lại bằng những câu tiếng Anh cơ bản. Cảm giác lúc đó giống như một người mù lần đầu tiên nhìn thấy ánh sáng vậy.

Hái quả ngọt và hành trình trở thành Hướng dẫn viên bản địa

Sự thăng tiến đến nhanh hơn tôi tưởng. Nhờ vốn tiếng Anh đang ngày một hoàn thiện, từ một nhân viên dọn phòng, tôi được quản lý tin tưởng đề bạt lên làm lễ tân tại khách sạn 5 sao Pao’s Sapa – một trong những khách sạn sang trọng nhất tại đây.

Pao, a receptionist at Pao's Sapa Hotel.
Páo trở thành nhân viên lẽ tân tại khạch Pao’s 5 Sao Sapa sau những ngày tháng có găng học tiếng anh

Tại môi trường 5 sao, tôi có cơ hội tiếp xúc với những vị khách tinh hoa từ khắp nơi trên thế giới. Tôi không còn sợ hãi. Tôi tự tin chào hỏi, làm thủ tục và hướng dẫn họ những thông tin cần thiết bằng chính thứ tiếng Anh mà tôi đã phải đánh đổi bằng cả máu và nước mắt để có được.

Và chỉ sau 5 tháng kể từ khi bắt đầu học tập trung, tôi chính thức bước chân vào nghề mà tôi hằng ao ước: Hướng dẫn viên bản địa. Tôi bắt đầu dẫn những tour đầu tiên cho khách nước ngoài đi khám phá vẻ đẹp của Ý Linh Hồ, Lao Chải, Tả Van. Tôi không chỉ là người chỉ đường, tôi là người kể chuyện. Tôi kể cho họ nghe về văn hóa, về phong tục, và về chính cuộc đời của người Mông trên những thửa ruộng bậc thang này.

Trong suốt hành trình đó, trái tim tôi luôn tràn đầy sự biết ơn. Tôi không bao giờ quên những người thầy đã tận tình chỉ dạy mình: Cô Pam Moore, thầy Bob và thầy Boyd Adams từ nước Úc xa xôi. Họ không chỉ dạy tôi ngữ pháp hay từ vựng, họ dạy tôi cách tin vào bản thân mình. Họ giúp tôi hiểu rằng, một chàng trai bản làng hoàn toàn có thể đứng ngang hàng và trò chuyện tự tin với bạn bè quốc tế.

Pao and Mr. Boyd's reunion from Australia after 9 years at Le Gecko
Cảnh Pao gặp lại thầy Boyd đến từ Australia after 9 years at Le Gecko

Throughout that journey, my heart was always full of gratitude. I will never forget the teachers who dedicated themselves to teaching me: Ms. Pam Moore, Mr. Bob, and Mr. Boyd Adams from Australia. They didn’t just teach me grammar or vocabulary; they taught me how to believe in myself. They helped me realize that a village boy could stand equal and talk confidently with international friends.

Ms. Pam and Mr. Bob of Ly A Pao in Sapa O Chau that year
Cô Pam và Thầy Bob của Ly A Pao Tại Sapa O Chau năm ấy

Thông điệp gửi đến bạn – Những người đang bắt đầu từ con số 0

Nếu bạn đang đọc đến những dòng cuối cùng này của tôi, tôi chỉ muốn nhắn nhủ với bạn một điều chân thành nhất: Bạn không cần phải giỏi ngay từ đầu, bạn chỉ cần không bỏ cuộc.

Tôi đã bắt đầu từ con số 0 tròn trĩnh: Không vốn từ, không kỹ năng, không tiền bạc và mang theo một gánh nặng gia đình trên vai. Tôi đã phải làm việc xuyên đêm để có tiền đi học ban ngày. Tôi đã phải dùng cả gia sản để đặt cược cho tương lai của mình. Nếu tôi làm được, thì bạn – với những điều kiện có thể tốt hơn tôi rất nhiều – chắc chắn cũng sẽ làm được.

Hành trình của tôi vẫn chưa dừng lại. Hiện tại, tôi đang vận hành website sapalocalguide.com để tiếp tục đưa những nét đẹp chân thực nhất của quê hương Sapa đến với bạn bè quốc tế. Tôi vẫn đang học mỗi ngày, vì tôi biết rằng kiến thức là vô tận và sự nỗ lực là không có giới hạn.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe câu chuyện của tôi. Hãy tin vào bản thân mình, vì chính bạn là người duy nhất có thể thay đổi cuộc đời mình!