LÝ A PÁO – HÀNH TRÌNH TỪ ĐỨA TRẺ VÙNG CAO ĐẾN NGƯỜI DẪN LỐI TẠI SAPA

Có những con đường không bắt đầu từ giấc mơ lớn, mà từ một ước mong rất nhỏ: được ăn no, mặc ấm.

Giữa sương mù và núi rừng Sapa, nơi những đứa trẻ lớn lên cùng bùn đất và cái lạnh cắt da, có một cậu bé H’Mông Đen từng bước đi chân trần trên những con dốc trơn trượt, mang theo khát khao đổi đời bằng con chữ và ý chí không bao giờ bỏ cuộc. 

Hôm nay, cậu bé ấy không chỉ tìm thấy con đường của mình, mà còn trở thành người dẫn lối, đưa du khách đi sâu vào trái tim thật của Sapa – nơi thiên nhiên, con người và những câu chuyện đời chạm vào nhau bằng sự chân thành nhất.

Tôi là Lý A Páo – Một đứa trẻ H’Mông Đen sinh ra giữa núi rừng Sapa

Tôi là một người H’Mông Đen, sinh ra và lớn lên tại xã Bản Hồ, một ngôi làng nhỏ nằm nép mình dưới chân núi, giữa thiên nhiên hùng vĩ của dãy Hoàng Liên Sơn, thuộc thị xã Sapa, Việt Nam.

Tuổi thơ của tôi gắn liền với núi rừng, ruộng nương, sương mù và những con đường đất trơn trượt mỗi mùa mưa về. Đó không phải là một tuổi thơ êm đềm như trong sách vở, mà là một tuổi thơ đầy thiếu thốn, vất vả và thử thách, nhưng cũng chứa đựng rất nhiều yêu thương.

Tôi sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, có 11 anh chị em. Cuộc sống khi ấy thực sự vô cùng khó khăn. Gia đình tôi thiếu gần như mọi thứ: từ cái ăn, cái mặc, đến những điều rất nhỏ mà nhiều đứa trẻ khác coi là bình thường.

Mùa đông ở Sapa rất lạnh. Cái lạnh cắt da cắt thịt len lỏi qua từng lớp áo mỏng. Nhưng khi ấy, chúng tôi không có nổi một bộ quần áo ấm đúng nghĩa, không có giày dép tử tế để giữ ấm cho đôi chân. Nhiều khi, một bữa ăn no cũng là điều xa xỉ.

Tất cả anh chị em chúng tôi lớn lên chỉ nhờ vào đôi bàn tay lam lũ của bố mẹ. Ngày ngày, bố mẹ tôi đi làm nương, trồng ngô, trồng khoai, trồng sắn, gom góp từng đồng tiền nhỏ để nuôi các con và cố gắng cho chúng tôi được đi học.

Một tuổi thơ nghèo khó nhưng đầy yêu thương

Dù nghèo, nhưng gia đình tôi luôn đầy ắp tình yêu thương.
Chúng tôi không được ăn no, không được mặc ấm, nhưng chúng tôi được sống trong sự che chở của bố mẹ, trong tình cảm gắn bó của anh chị em.

Mỗi khi tan học, tôi và các anh chị em thường chạy ra nương để đón bố mẹ. Chúng tôi ríu rít kể cho bố mẹ nghe những câu chuyện ở lớp, những điều nhỏ bé nhưng đầy ước mơ của tuổi thơ. Tôi nhớ rõ những khoảnh khắc ấy – đơn giản, chân thật và ấm áp hơn bất cứ thứ gì.

Tôi là con trai cả, cũng là đứa nghịch nhất trong nhà. Vì là con lớn, tôi phải làm rất nhiều việc để phụ giúp bố mẹ: chăn trâu, cắt cỏ, đào đất, vác củi… Tôi quen với lao động từ rất sớm, nên người lúc nào cũng lấm lem bùn đất.

Khi đến trường, nhiều bạn gọi tôi là “người Mèo”, chê tôi mặt mũi lem luốc, quần áo tả tơi, nhìn chẳng ra gì. Những lời nói ấy đôi khi khiến tôi tủi thân, nhưng cũng dần dạy tôi cách chịu đựng và mạnh mẽ.

Bù lại, vì suốt ngày chạy nhảy trên nương rẫy, tôi rất nhanh nhẹn, đặc biệt là chạy rất nhanh. Mỗi khi trường tổ chức các trò chơi dân gian, các bạn thường đứng về phía tôi. Những khoảnh khắc ấy giúp tôi hiểu rằng:
Mỗi đứa trẻ đều có giá trị riêng, chỉ cần có cơ hội để thể hiện.

Ước mơ giản dị: “Chỉ mong một ngày được ăn no, mặc ấm”

Trong suốt những năm tháng khó khăn ấy, tôi không có những ước mơ lớn lao.
Tôi chỉ ước một điều rất đơn giản:
Một ngày nào đó, tôi và gia đình có thể ăn no và mặc ấm.

Ước mơ nhỏ bé ấy dần trở thành động lực lớn để tôi cố gắng học tập. Tôi tin rằng chỉ có con chữ mới giúp tôi thoát khỏi cuộc sống nghèo khó.

Tôi vẫn nhớ như in đôi dép tổ ong đầu tiên trong đời – món quà mà thầy cô giáo tặng cho tôi. Đó là lần đầu tiên tôi có một đôi dép mới đúng nghĩa. Tôi trân trọng nó vô cùng.

Tôi chỉ mang đôi dép ấy khi đi học.
Tan học về, tôi cất nó đi cẩn thận và lại mang đôi dép cũ rách của mình. Khi dép rách, tôi dùng những mảnh vải vụn để buộc lại, đi cho đến khi nó rách hoàn toàn và không thể sử dụng được nữa.

Đôi dép ấy không chỉ là một vật dụng.
Nó là ký ức, là động lực, là lời nhắc nhở để tôi không bao giờ bỏ cuộc trên con đường học tập.

Trái ngọt đầu tiên – Trường nội trú huyện Sapa

Sự kiên trì của tôi cuối cùng cũng được đền đáp.
Tôi nhận được học bổng vào học tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú huyện Sapa – một ngôi trường chỉ dành cho những học sinh ưu tú, xuất sắc nhất.

Đối với tôi, đó là giấc mơ trở thành hiện thực.

Đối với bố mẹ tôi, đó là niềm tự hào lớn lao.

Tôi học tập với tất cả sự cố gắng, bởi tôi luôn nhớ về ước mơ ban đầu của mình – được ăn no, mặc ấm. Tôi hoàn thành chương trình trung học phổ thông, và nuôi trong mình một ước mơ lớn hơn: thi vào Đại học Luật.

Tôi muốn học luật để hiểu biết, để giúp đỡ gia đình, và để có thể bảo vệ quyền lợi cho những người yếu thế như chính tôi ngày trước.

Giấc mơ dang dở và những lựa chọn đầy đau đớn

Nhưng cuộc sống không phải lúc nào cũng như mong muốn.
Vì hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, tôi không thể theo học Đại học Luật như ước mơ ấp ủ.

Thay vào đó, tôi theo học chương trình Trung cấp Luật tại một trường ở thành phố Lào Cai – bằng chính số tiền ít ỏi mà tôi tự xoay xở. Đó là con đường duy nhất tôi có thể đi, với hy vọng một ngày nào đó sẽ tiếp tục học lên đại học.

Sau khi tốt nghiệp, tôi có một thời gian ngắn làm việc tại Ủy ban Nhân dân xã Bản Hồ. Nhưng rồi, vì gia đình vẫn còn quá khó khăn, các em tôi vẫn cần sự giúp đỡ, tôi buộc phải từ bỏ con đường học liên thông lên đại học luật.

Đó là một quyết định rất đau lòng.
Nhưng tôi hiểu rằng, đôi khi trong cuộc sống, chúng ta phải hy sinh ước mơ cá nhân để gánh vác trách nhiệm gia đình.

Rời quê hương – Bắt đầu lại từ con số không

Tôi quyết định rời quê hương, lên thị trấn Sapa tìm việc làm.
Đó là lần đầu tiên tôi thực sự bước ra khỏi vòng tay gia đình để đối mặt với cuộc sống.

Tôi bắt đầu lại từ con số không – thậm chí là một con số còn tròn hơn cả quả trứng.

Từ nhân viên buồng phòng đến những đêm tự học trong im lặng

Khi đặt chân đến thị trấn Sapa, tôi không có gì trong tay ngoài ý chí sống sót và mong muốn thay đổi cuộc đời. Tôi xin làm công việc đầu tiên mà tôi có thể làm được: nhân viên buồng phòng khách sạn.

Ban ngày, tôi dọn phòng, lau sàn, thay ga giường, làm mọi việc một cách lặng lẽ. Ban đêm, khi mọi người đã ngủ, tôi tự học tiếng Anh – một mình, trong căn phòng nhỏ, với chiếc điện thoại cũ và vài cuốn sổ tay. Trong những năm tháng đó tôi luôn nghe ngống và tìm tham gia đủ các khóa học tiếng anh miễn phí có các tình nguyện viên dạy tiếng anh đến từ nước ngoài dạy tại các homestay ở bản làng tôi chưa bao giờ bỏ lỡ 

Tôi không có tiền đi học trung tâm. Tôi học bằng cách tham gia các khóa học miễn phí trực tiếp tại bản với dành cho học sinh tiểu học:

• Nghe đi nghe lại từng câu tiếng Anh
• Ghi chép từng từ mới
• Luyện nói trước gương
• Học từ khách du lịch tôi gặp mỗi ngày

Suốt ba năm liên tiếp, tôi sống trong guồng quay:
  làm việc – học – ngủ rất ít
Mỗi đêm tôi chỉ ngủ 2–3 tiếng, nhưng tôi không cho phép mình bỏ cuộc. Tôi hiểu rằng nếu tôi dừng lại, tôi sẽ mãi mãi đứng yên.

Trái ngọt của sự bền bỉ – Khách sạn 5 sao đầu tiên trong đời

Nhờ sự cố gắng không ngừng, khả năng giao tiếp tiếng Anh của tôi ngày càng tốt hơn. Tôi được cấp trên chú ý, được tin tưởng và dần dần được chuyển lên làm lễ tân.

Cuối cùng, tôi trở thành lễ tân chuyên nghiệp tại khách sạn 5 sao Pao’s Sapa Leisure – một nơi mà trước đó tôi chưa từng dám nghĩ mình có thể làm việc.

Đó là lần đầu tiên trong đời, tôi cảm nhận rõ ràng rằng:

Một đứa trẻ vùng cao nghèo khó hoàn toàn có thể vươn lên, nếu không bỏ cuộc.

Nhưng càng làm việc trong môi trường sang trọng, chuyên nghiệp, tôi càng nhận ra một điều rất rõ trong lòng mình.

Tôi không sinh ra để đứng sau quầy lễ tân

Công việc ổn định, môi trường tốt, thu nhập đủ sống – nhưng trái tim tôi không thuộc về nơi ấy.

Tôi nhận ra rằng điều tôi thực sự muốn làm không phải là mặc vest đứng sau quầy lễ tân, mà là:

• Được kể câu chuyện thật của Sapa
• Được chia sẻ cuộc sống thật của người bản địa
• Được dẫn mọi người đi qua ruộng bậc thang, bản làng, con suối, sườn núi
• Được nói bằng chính tiếng nói của một người sinh ra từ núi rừng

Tôi muốn du khách không chỉ nhìn Sapa bằng đôi mắt, mà còn cảm nhận bằng trái tim.

Bước ngoặt cuộc đời – Khi tôi dám tin vào chính mình

Hành trình vượt qua nghèo khó đã biến những tổn thương thành sức mạnh.
Chính những năm tháng thiếu thốn ấy đã:

• Thay đổi cách tôi nhìn cuộc sống
• Dạy tôi biết trân trọng từng cơ hội
• Giúp tôi tin rằng tôi có giá trị

Đặc biệt, sau khi tôi gặp anh Hoàng HXN, anh dạy tôi về tất cả về cuộc sống và sự tự do,khởi nghiệp, thể hiện bản thân “Là – có – làm” từ đó tư duy của tôi thay đổi hoàn toàn. Tôi học được rằng:

Quá khứ không quyết định tương lai.
Điều quan trọng là bạn dám bước tiếp hay không.

Từ khoảnh khắc đó, tôi quyết định thay đổi cuộc đời mình một lần nữa.

Trở thành hướng dẫn viên trekking bản địa – Trở về với cội nguồn

Tôi rời khách sạn, quay về với núi rừng – nơi tôi sinh ra.
Tôi trở thành hướng dẫn viên trekking bản địa.

Không phải là một hướng dẫn viên đọc kịch bản, mà là:

• Một người dẫn đường bằng ký ức tuổi thơ
• Một người kể chuyện bằng trải nghiệm thật
• Một người hiểu từng con dốc, từng con suối, từng mùa lúa

Tôi đưa du khách:

• Băng qua ruộng bậc thang Sapa tuyệt đẹp
• Đi vào những bản làng H’Mông yên bình
• Ngủ tại nhà sàn bản địa, ăn bữa cơm giản dị cùng gia đình địa phương
• Lắng nghe câu chuyện thật về cuộc sống vùng cao

Du khách có cơ hội chạm vào bản sắc nguyên bản của các dân tộc:

• H’Mông Đen
• Dao Đỏ
• Tày
• Giáy
• Xá Phó

tại thung lũng Mường Hoa – trái tim văn hóa của Sapa.

Du lịch không chỉ là đi chơi – đó là sự chữa lành

Tôi tin rằng du lịch có thể thay đổi con người.
Không chỉ giúp du khách thư giãn, mà còn:

• Giúp họ hiểu chính mình hơn
• Học cách sống chậm
• Trân trọng thiên nhiên và con người

Và với tôi, du lịch cũng chữa lành chính tôi – một đứa trẻ từng đói rét, từng mặc cảm, từng tự ti.

Bằng việc trân trọng những gì mình có:

• Văn hóa
• Thiên nhiên
• Câu chuyện đời thật

Tôi không chỉ thay đổi cuộc sống của mình, mà còn tạo sinh kế cho cộng đồng địa phương.

Sapa – Nơi để thở, để lớn lên và để trưởng thành

Với tôi, Sapa không chỉ là điểm đến.

Sapa là nơi để:

• Thở – giữa núi rừng trong lành
• Khám phá – những điều nguyên bản nhất
• Học hỏi – từ cuộc sống giản dị
• Trưởng thành – qua trải nghiệm thật

Tôi ở đây để kể cho bạn nghe linh hồn của Sapa – không tô vẽ, không phô trương, chỉ là sự thật.

Lời mời từ trái tim của tôi

Nếu bạn là người:

• Yêu thiên nhiên
• Thích khám phá
• Muốn trải nghiệm văn hóa bản địa thật sự

Đừng chần chừ.

Hãy để tôi dẫn bạn đến trái tim của Sapa – không chỉ bằng đôi chân, mà bằng cả tâm hồn.

Blog này, những chuyến trekking này, và chính tôi – tất cả đều được sinh ra để mang đến cho bạn những trải nghiệm chân thực nhất.

KẾT

Tôi là Lý A Páo
một đứa trẻ H’Mông Đen từng chỉ ước được ăn no, mặc ấm,
nay trở thành người dẫn lối cho những hành trình đầy cảm xúc tại Sapa Local Guide.

Nếu bạn đọc đến đây, tôi tin rằng:
chúng ta sẽ gặp nhau – trên một con đường mòn đến các bản làng giữa núi rừng Sapa hoặc trên những cung đường trekking qua những thửa ruộng bậc thang đẹp như tranh vẽ xen kẽ với các bản làng của núi rừng tây bắc.